„Im więcej wsłuchujesz się w swój wewnętrzny głos, tym łatwiej ci usłyszeć to, co rozbrzmiewa na zewnątrz.” (autor nieznany) [1]
Ogólne i pierwsze wskazówki są bardzo istotne dla udanych ćwiczeń postrzegania pozazmysłowego. Etyka ćwiczeń – postrzeganie dla dobra, wykorzystywanie swych umiejętności w miłości.
Dla rodziców, opiekunów, nauczycieli, trenerów …..
Wskazówki metodyczne na początek na pewno się przydadzą. Jeśli chodzi o pracę z dziećmi, to dostarcza ich pedagogika i zdawałoby się, że są stare, ale nadal aktualne. Należałoby tutaj wspomnieć o dorobku Marii Montessori.[2] Uważała ona, że rozwój człowieka ma swoje szczególne okresy wrażliwości, które można wykorzystać. Wczesne dzieciństwo jest okresem wrażliwości językowej[3], ale także chłonięcia wielu informacji z otoczenia. Jest to dobry czas na rozpoczęcie ćwiczeń z PP.[4] Warto zacząć, gdy dziecko rozumie podstawy mowy, zna najbliższe otoczenie i w podstawowym zakresie orientuje się w otaczającym go świecie. Wykorzystać można czas zadawania wielu pytań i entuzjastycznego zainteresowania światem.
Czas dojrzewania jest okresem trudnym, ale też możliwe jest pojawienie się w nim sporych potencjałów. Warto próbować.
Ważne więc są:
- Komfortowe warunki materialne: przewietrzone pomieszczenie, wygodne miejsce (zgodne z zasadami ergonomii), dla dzieci, które mają trudności z koncentracją lub oznaczają się dużą wrażliwością na bodźce, można ograniczyć ilość rozpraszaczy tj. nadmiar rzeczy, bałagan, zapewnić spokój.
- Jeśli ćwiczenia przeprowadzane się przy stole, zauważ jak twoje umiejscowienie wpływa na trafność odczytu (naprzeciw, z boku czy obok dziecka)[5], może nie jest to tak istotne, ale warto to sprawdzić.
- Swobodny wybór: dziecko samo ustala czas zajęć, wybiera zabawy z proponowanych, ustala tempo i czas pracy.[6]
- Zasada stopniowania trudności: dostosowanie metod, materiałów do zabawy i pracy, do poziomu rozwoju i możliwości psychofizycznych dziecka[7]. Może się zdarzyć, że dziecko będzie wybierało trudniejsze zadania i zgodnie z zasadą wolości trzeba mu na to pozwolić.
- Stworzenie odpowiedniej atmosfery, aby dziecko czuło się swobodnie w towarzystwie opiekuna, trenera, nauczyciela.
- „Pomóż mi zrobić to samemu”: opiekun jest doradcą, przewodnikiem, wsłuchuje się w aktywność, potrzeby i samodzielność dziecka dostosowując do niego swoje działania, wzmacnia wiarę we własne siły dziecka.[8]
- Przy wykonywaniu ćwiczeń należy dziecku wytłumaczyć na czym polega wykonanie zadania i upewnić się czy rozumie polecenie ( dokładnie tak samo jak na lekcji w szkole).
- Nigdy nie przymuszamy dziecka do zajęć z PP. Dziecko nie ma obowiązku ćwiczyć, jeśli tym nie jest zainteresowane. To nie jest obowiązkowy program nauczania! J
- Motywacja jest silniejsza im silniejsze jest przekonanie dziecka, że decyzja do działania i warunki do jego wykonania zależą od niego. Wzmacniają motywacje także pozytywny stosunek dziecka do ćwiczeń, zadania pobudzające ciekawość i dobre emocje, sukces lub także porażka wzbudza chęć pokonania przeszkód. Motywująca także może być chęć przypodobania się rodzicom, trenerom, opiekunom lub rówieśnikom. Jest to motywacja zewnętrzna polegająca na podejmowaniu zadań ze względu na pewne konsekwencje związane z uzyskaniem nagrody lub innych korzyści.
Warto pracować podczas ćwiczeń tak, aby rozwijać motywację wewnętrzną, dzięki której działania będą podejmowane ze względu na ich treść. Związana jest ona z samodeterminacją (poczuciem, że przyczyna działania leży w człowieku), potrzebą działania ze względu na treść a nie na korzyści.[9]
- Warunki do ćwiczeń powinny być jak najbardziej naturalne ale przede wszystkim dopasowane do preferencji dziecka.
- Utrudniać ćwiczenia mogą zachowania lękowe, bierne, nerwowe czy agresywne Czu autodestrukcyjne. Bez ich wyeliminowania nie powinno się w ogóle ćwiczeń zaczynać.[10] Jest to oczywiste.
- Ćwiczenia, jeśli prowadzone są w grupie nie powinny być przyczynkiem do rywalizacji i wywyższania się.
- Nie należy wydłużać ćwiczeń. Robienie wielu przerw jest także konieczne, aby nie przemęczać dziecka.
- Dziecko powinno być wypoczęte. Trener też. J
- Ćwiczenia PP są wykonywane z zamkniętymi oczami. Należy więc dostosować maseczki na oczy tak, aby były dla dziecka komfortowe. Można je zakupić lub zrobić papierowe. Jeśli dziecko będzie wolało po prostu zamknąć oczy, to dobrze byłoby też tego spróbować. Chodzi o komfortowe samopoczucie.
- Wiara w możliwości dziecka i swoje jest czynnikiem wspomagającym kreację i wzmacniającą PP. „Wiara czyni cuda”.
Historyjka
Pewien naukowiec miał w szkole w określonej klasie wybrać dziesięcioro zdolnych dzieci. Posłużył się tu metodą przypadkowego doboru. Po pewnym czasie, jak wrócił do tej szkoły zauważył, że wybrane dzieci uczą się bardzo dobrze i są uzdolnione. Co mogło na to wpłynąć? Wiara dzieci w samych siebie, przekonanie nauczycieli i rodziców niewiedzących, że wybór nie był poprzedzony konkretnymi badaniami.[11]
- Jeżeli ćwiczenia nie wychodzą od razu nie przejmuj się tym. Ćwicz nadal, jeśli masz na to ochotę. Nie przywiązuj do nich zbyt wielkiej wagi. Stres blokuje te umiejętności. Postęp może okazać się za kilka miesięcy i przyjść niespodziewanie.
Warto, aby nowo zainicjowane umiejętności szły w kierunku indywidualnej pełni człowieka a także były społecznie użyteczne.[12]
Może się zdarzyć, że dziecko ma trudności w nauce lub niełatwo mu nawiązać kontakt z rówieśnikami. Warto sprawdzić, czy nie ma rozwiniętego postrzegania pozazmysłowego.[13] Inne widzenie świata może powodować takie objawy. Nigdy nie śmiejmy się z dziecka, jeśli w opowiadaniach widzi coś więcej niż my widzimy. Wykażmy się tutaj zrozumieniem i wrażliwością. Jeśli potraktujemy zwierzenia dziecka z niedowierzaniem, nieufnością lub je wyśmiejemy, może przyczynić się do poczucia niskiej wartości czy lęku przed opinią innych. Może nam też nie opowiedzieć już nigdy, co widzi i co tak naprawdę czuje.
A jakie cechy powinien mieć trener PP? Jest to ważna kwestia, ponieważ brak wiary, malkontenctwo, zbytnia powaga nie sprzyja w nawiązywaniu dobrych relacji z dziećmi.
Jeśli nie lubisz przebywać w towarzystwie dzieci, nie masz cierpliwości, to nie ćwicz z nimi postrzegania pozazmysłowego. Nie zaczynaj takiej pracy, bo twoja niechęć może zablokować takie zdolności u dziecka.
Cechy dobrego trenera, nauczyciela:
- wrażliwość,
- empatia,
- życzliwość
- cierpliwość,
- kompetencja,
- łatwość nawiązywania kontaktu,
- wytrwałość,
- otwartość,
- bezinteresowność,
- kreatywność,
- asertywność,
- prawdomówność,
- spostrzegawczość,
- odpowiedzialność,
- elastyczność podejścia i myślenia (umożliwia to zmiana swoich poglądów w obliczu nowo zaistniałych faktów),
- poczucie humoru,
- radzenie sobie w różnych warunkach, szybka adaptacja,
- dobroduszność.
Nie poprzestawajmy jednak tylko na dzieciach. Uczyć możemy się w każdym wieku! Należy tylko pracować nad usuwaniem blokad i mieć wiarę, że jest to możliwe.
Dzieci nie wiedzą, że coś jest niemożliwe, więc łatwiej jest im wykonać ćwiczenia z PP. Dorośli podczas procesu socjalizacji nabyli wiele uwarunkowań, sposobów myślenia, które jest mocno ograniczające.
W żarcie o Polakach jest takie powiedzonko: „Każ mu coś wykonać i nie mów, że jest to niemożliwe a będzie zrobione”.
Otwarty umysł jest tutaj kluczowy, choć nie naiwność. Dobrze by było samego siebie do tego przekonać.
Gdyby PP było niemożliwe, to rządy różnych krajów tym by się nie zajmowały w swoich wieloletnich projektach.
Wykorzystać tu można swoją dojrzałość i doświadczenie. Co będziemy więc ściągać ze świadomości globalnej? Dobrze by było, aby te informacje były wartościowe dla nas i w drugiej kolejności dla innych. Czynnik społeczny ma także znaczenie. Nie rywalizacja, ale współpraca wprowadza dobrą atmosferę do rozwoju jak również odpuszczenie oczekiwań. Niechaj to i dla dorosłych będzie dobrą zabawą!
- Pomocne w ćwiczeniach może być „puszczenie myślenia”. Zastanawianie się nad wykonywanym ćwiczeniem może przynieść efekt odwrotny. Wtedy, gdy nie ma myśli, ruch ręki odbywa się spontanicznie i jest większa szansa na odgadnięcie. Odwrócenie uwagi może być wyzwaniem dla dorosłych, ale warto próbować.
- Możliwe, że wykonując ćwiczenie widzisz, położenie danego przedmiotu, bo taki obraz pojawia się w Twojej głowie. Może też tak ujawnić się twoje widzenie bez pomocy oczu.
- Możesz użyć kreacji, wizualizacji, aby rozbudzić w sobie takie umiejętności ale pamiętaj przy tym, aby nie przywiązywać do tego wagi, nie spinać się i nadawać temu ważności (może się uda a jeśli nie to nie musi).
- Możliwe, że w Twoim życiu pojawiają się inne zjawiska: przeczucia, synchroniczność, intuicja, telepatia (ktoś odpowiada na zadane przez Ciebie pytanie, choć nie zostało ono na głos wypowiedziane)- nie upieraj się koniecznie, że musisz widzieć pomimo zamkniętych oczu …
Trudno też określić jaki wpływ ma zdrowa dieta i palenie papierosów na rozwijanie PP. Z wąskich obserwacji może się okazać, że nie ma zbyt dużego. Osłabienie organizmu, czy poważne choroby mogą odczyty PP poważnie osłabiać. Tutaj należy nadal obserwować zachodzące związki.
Trudne sytuacje życiowe mogą uruchomić pewne zdolności, ponieważ może nastąpić przewartościowanie życia, zmiana widzenia świata i zmiana podejścia do zaistniałych okoliczności.
Jak widać postrzegania pozazmysłowego nie da się oddzielić od pracy wewnętrznej, od samorozwoju?
Nie musi ono być także ograniczone do odczytywania położenia przedmiotów, kolorów, dobierania w pary itp. Sensytywni dorośli po prostu coś czują, wiedzą z pominięciem źródeł pisanych, potrafią wskazać rozwiązanie, które po czasie okazuje się trafne.
Ćwiczenia percepcji pozazmysłowej stają się coraz bardziej popularne. Można uczestniczyć w zajęciach i spotkaniach w Polsce i za granicą. Percepcja pozazmysłowa staje się już faktem [14] chociaż jak podaje Wikipedia jest to zdolność rzekoma.[15] Takiego stanowiska nie da się już dłużej obronić. [16] Niniejsze opracowanie stawia sobie cel, aby to właśnie rozpowszechnić u progu zmiany paradygmatu.
[1] Tamże, s.17
[2] https://pl.wikipedia.org/wiki/Maria_Montessori
[3] https://educarium.pl/metoda-montessori/pedagogika-marii-montessori/pedagogika-marii-montessori-zarys-ogolny
[4] Skrót, który będzie używany w niniejszym opracowaniu oznaczający percepcję pozazmysłową.
[5] https://zwierciadlo.pl/psychologia/122746,1,miejsce-przy-stole-wplywa-na-relacje-z-rozmowca.read
[6] https://educarium.pl/metoda-montessori/pedagogika-marii-montessori/pedagogika-marii-montessori-zarys-ogolny
[7] Zasada stopniowania trudności wg W. Okonia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wincenty_Oko%C5%84
[8] https://educarium.pl/metoda-montessori/pedagogika-marii-montessori/pedagogika-marii-montessori-zarys-ogolny
[9] „Sztuka nauczania. Czynności nauczyciela.” Pod redakcją Krzysztofa Kruszewskiego, wydanie IV zmienione, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s.206 – 210
[10] „Sztuka nauczania. Czynności nauczyciela.” Pod redakcją Krzysztofa Kruszewskiego, wydanie IV zmienione, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s.312 – 346
[11] zasłyszane
[12] „Sztuka nauczania. Czynności nauczyciela.” Pod redakcją Krzysztofa Kruszewskiego, wydanie IV zmienione, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s.236
[13] „Doświadczenie postrzegania pozazmysłowego – przypadek Agni Pilch”, Kamila Gąsowska, Uniwersytet Śląski w Katowicach; chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/2185/1/Gesikowska_Doswiadczenie_postrzegania_pozazmyslowego_przypadek_Agni_Pilch.pdf
[14] https://www.youtube.com/watch?v=2YuNHbLV8xY&t=56s filmik jest w języku niemieckim. Na komputerze działa automatyczne tłumaczenie w którym pojawiają się polskie napisy: https://www.youtube.com/watch?v=jQEQ24IdL8o w telefonie jednak taka opcja nie działa.
[15] https://pl.wikipedia.org/wiki/Postrzeganie_pozazmys%C5%82owe